کتاب تجزیه و تحلیل آثار هنرهای تجسمی

مطالعه تاریخ هنر معمولا بر اساس بررسی خود آثار هنری صورت می پذیرد. با دیدن مکرر آثار یا تصاویر آثار هنری و مقایسه آثار با یکدیگر می توان تشخیص داد که هر اثر هنری متعلق به چه عصر و تمدنی بوده، یا به طور خاص، آفریده دست کدام هنرمند است. با این حال، مشاهده تصاویر آثار هنری به تنهایی نمی تواند برای شناخت اتفاقات و تحولات تاریخ هنر کفایت کند. ورق زدن کتابهای هنری، بدون پیگیری روشی اصولی و نظام مند برای مطالعه آثار و مقایسه آنها با یکدیگر، طریق مناسبی برای شناختن عمیق آثار و تشخیص سبکهای هنری محسوب نمی شود. در این بین، شخص تنها می تواند برای بازشناسی آثار هنری به حافظه بصری خود رجوع کند. اما طریقی اصولی تر نیز برای مطالعه و بررسی سیر تحولات هنری در دوره های مختلف تاریخ هنر و تشخیص علت و ریشه یابی به وجود آمدن این تحولات نیز وجود دارد. حتی اگر بخواهیم این مطالعه به نحو متمرکزتر و به صورت اصولی انجام شود، می توانیم سیر تحولات مختلف را در روند کار جنبشهای هنری، یا کارنامه یک هنرمند یا گروه هنری خاصی دنبال کنیم. مطالعه و بررسی اصول تاریخ هنر هر چند نقد هنری نیست اما به بیننده آگاه کمک خواهد کرد تا با شناخت بهتری به نقد و بررسی آثاری که مشاهده می کند بپردازد.

خوشبختانه معتبر ترین کتابهای مرجع تاريخ هنر به زبان فارسی ترجمه شده اند و خواننده و دانش پژوه ایرانی می تواند با مراجعه به یک یا چند کتاب، با کنار هم قرار دادن مطالبی که هر یک از نویسندگان تاریخ هنر با دیدگاه خاص خود مطرح ساخته اند به اطلاعاتی جامع و همه جانبه دست پیدا کند.

کتاب حاضر اثر چارلز آر. جنسن، استاد تاریخ هنر، است. روشی که او در این کتاب برای مطالعه و بررسی تاریخ هنر تدوین کرده، اصولی را عرضه می دارد که بر اساس آنها می توان در مورد همه جوانب هر اثر هنری اطلاعات دقیق و صحیح کسب نمود و سپس با کنار هم قرار دادن اطلاعات موجود به یک نتیجه گیری کلی در مورد چند و چون آثار پرداخت و به شناخت اصولی سبکها و ویژگیهای خاص هر دوره دست یافت. بررسی و جمع آوری اطلاعات در مورد موضوع، فرم و محتوای هر اثر هنری در کنار هم و در ارتباط با یکدیگر، اصل بنیادین روشی است که او برای مطالعه و بررسی تاریخ هنر به دست می دهد. بر اساس اطلاعاتی که می توان در مورد موضوع، فرم و محتوای هر اثر هنری گرد آورد، می توان به شناخت دقیق و علمی آثار هنری و شناخت سبکها و روندی که تاریخ هنر طی کرده است دست یافت. دست یافت.

 بین تمامی استان با سبک نگارش این کتاب بسیار ساده و روان است و سعی شده که روش عرضه شده در ساده ترین صورت در اختیار خواننده علاقه مند قرار گیرد. کتاب از سه فصل اصلی تشکیل شده است؛ فصل نخست به نحوه جمع آوری هر نوع اطلاعات قابل دسترس در خصوص موضوع، فرم و محتوای هر اثر اختصاص دارد و به کمک نمودارها و جدولها، سعی شده است که این روش هر چه واضح تر بوده عاری از نکات غامض و ثقیل باشد.

فصل دوم اختصاص دارد به عرضه روشی برای کنار هم قرار دادن اطلاعات جمع آوری شده با این هدف که خواننده بتواند با رسیدن به نتیجه گیری مطلوب، شخصا بتواند تفسیر و توصیف از آثار مورد مطالعه خود عرضه کند.

فصل سوم کتاب یک راهنمای کلی برای نگارش یافته ها و تفسیر آثار عرضه میدارد تا بتوان نتیجه گیریهای لازم را به طرز صحیح و اصولی ثبت کرد. 

انتهای کتاب دربر دارنده دو ضمیمه است که ضمیمه نخست به شرح مختصر عناصر بصری و اصول ترکیب بندی پرداخته و ضمیمه دوم حاوی تمرینهایی است برای آزمودن آموخته های خود از مطالب کتاب.