این کتاب ترجمه و تلخیص بخش های اصلی فصول هجده گانه ی ویراست پانزدهم کتاب "زمینه ی روانشناسی اتکینسون و هیلگارد" است که به وسیله ی نوین - هوکسماء فردریکسون، لافتوس و واگنار به نگارش در آمده و در ترجمه و تلخیص آن نیز ۱۲ نفر از اعضای هیأت علمی دانشگاههای مختلف کشور همکاری داشته اند. لازم به یادآوری است که در سال ۱۳۶۶ ترجمه ی کامل ویراست هشتم این کتاب به همت همکار قدیمی و ارجمندم مرحوم دکتر محمدتقی براهنی و جمعی دیگر از اعضای علمی چند دانشگاه در تهران انجام گرفت و در دو جلد کامل، به چاپ رسید. این کتاب زمانی انتشار یافت که ۲۵ سال از زمان چاپ کتاب "اصول روانشناسی" اثر نرمان، ل. مان، ترجمه ی دکتر محمود صناعی (از ویراست دوم کتاب اصلی) در یک جلد، و ۱۴ سال از زمان ترجمه و اقتباس آخرين چاپ همان کتاب به وسیله ی نویسنده ی این سطور در دو جلد کامل، می گذشت. بنابراین لازم بود دانشجویان و استادان روانشناسی و رشته های وابسته، با یکی دیگر از منابع درسی با ارزش دانشگاهی در این زمینه آشنا شوند.
دلایل متعددی باعث شد که ویراست چهاردهم کتاب زمینه روانشناسی اتکینسون و هیلگارد" در سال ۱۳۸۵ و ویراست پانزدهم همین کتاب نیز در سال ۱۳۹۱ در یک جلد کامل، ترجمه و تلخیص شود. نمونه هایی از این دلایل عبارت اند از؛
(۱) ۲۵ سال از ترجمه ی این کتاب به زبان فارسی می گذشت؛
(۲) امکان تدریس دو جلد کتاب "زمینهی روانشناسی اتکینسون و هیلگارد" در یک نیمسال تحصیلی، عملا بسیار کم بود و درست یا غلط، دانشجویان و همچنین بعضی از مدرسان این کتاب در دانشگاه ها، زیر بار یادگیری یا تدریس این حجم از مطالب درسی در یک نیمسال تحصیلی نمی رفتند؛
(۳) در ویراست چهاردهم و سپس در ویراست پانزدهم کتاب، مطالب و موضوعات جدید ارائه شده بود. در تأليف ویراست چهاردهم کتاب اصلی، پژوهشگران و صاحب نظرانی سهم داشته اند که جملگی برندگان جوایز علمی در رشته ی تخصصی خود بوده اند و در سرتاسر کتاب نیز سه عنصر زیست شناسی، تکامل و فرهنگ، درهم بافته شده بودند. در آن ویراست و با افزودن نتایج پژوهش های جدید، تأکید بر ابعاد زیست شناختی و فیزیولوژیکی کتاب بیش از ویراست های قبلی بوده است. برای مثال، در فصل سوم و در بحث از نقش وراثت در خلق و خو(مزاج)، در فصل سیزدهم و در بحث از نقش وراثت در شخصیت، در فصل دهم و در بحث در بارهی الگوهای انگیزه ها و... سه عنصر زیست شناسی، تکامل و فرهنگ، آورده شده است. در کلیه ی فصول ویراست چهاردهم کتاب اصلی، مطالب مفید و جدیدی ارائه و باعث گردیده بود که آن ویراست از کتاب، با ویراستهای قبلی، تفاوت های قابل توجهی داشته باشد.
در ویراست پانزدهم نیز گروه نویسندگان توسعه یافته اند و افراد دیگری خارج از آمریکای شمالی، به گروه پیوسته اند. این تغییرات باعث گردیده بر ابعاد بین المللی کتاب افزوده گردد و نفوذ تفکرات جدید روانشناسی در اروپا، مورد توجه قرار گیرد.
میدانیم که هماهنگ ساختن فعالیت های یک گروه ۱۲ نفری، به ویژه اگر این عزیزان، اعضای هیأت علمی دانشگاههای مختلف کشور نیز باشند، دشواری های خاص خود را دارد. قرار بود ترجمه، تلخیص و چاپ ویراست پانزدهم کتاب، در تابستان سال ۱۳۹۰ انجام گیرد. اما به دلایل متعدد، آماده شدن آن تا بهار سال ۱۳۹۱ به درازا کشید. چون قصد داشتیم حجم ترجمه و تلخیص ویراست پانزدهم کتاب نیز - همانند ترجمه ی ویراست چهاردهم - تا حد ممکن افزایش پیدا نکند، بنابراین تصمیم گرفته شد؛
(۱) به منظور پرهیز از انتخاب سلیقه ای معادل های فارسی اصطلاحات تخصصی روانشناسی در زبان انگلیسی، از معادل های ارائه شده در "واژه نامه روانشناسی و زمینه های وابسته"
اثر این نگارنده و دیگران استفاده شود؛
(۲) ترجمه و سپس تلخیص هر فصل از کتاب اصلی به نحوی انجام گیرد که امکان چاپ مطالب در کتابی با حجم مناسب (به زبان فارسی) فراهم آید،
(۳) مطالب حاشیه ای فصول مختلف کتاب ترجمه یا تلخيص نگردد و همچنین،
(۴) از آوردن منابع ارائه شده در متن فصول و منابع انتهای کتاب اصلی، صرف نظر شود. کلیه ی این اهداف براین اساس صورت گرفته است که دانشجویان بتوانند کتابی خلاصه و حاوی مطالب و موضوعات جدید روانشناسی را در دست
داشته باشند و در صورت نیاز نیز امکان دسترسی به آن اطلاعات، برایشان فراهم باشد. و همانطور که در کتاب اصلی (به زبان انگلیسی) نیز اشاره شده است، عزیزانی که عهده دار تدریس
این کتاب در دانشگاه می باشند، می توانند بر حسب مورد و با توجه به این که روانشناسی عمومی را در چه رشته ای تدریس می کنند، بعضی از فصول را با دقت به یادگیرندگان بیاموزند و مطالعه ی فصول دیگر را بر عهدهی دانشجویان بگذارند. اما تدریس کلیهی مباحث این کتاب برای دانشجویان رشته های علوم انسانی و به ویژه برای دانشجویان رشته ی روانشناسی، ضروری تلقی می شود.
