اهمیت و نقش پژوهش در رشته های علمی کاربردی بر کسی پوشیده نیست. از آنجایی که پژوهشگران شاخه های مختلف زیست شناسی، بویژه رشته های کشاورزی، با مواد متفاوت و محیط های بسیار متغیر سر و کار دارند، بنابراین به منظور اعلام یا پیش بینی یک نتیجه علمی نیاز به استفاده از الگوهای مناسب آزمایشی خواهند داشت. کتاب حاضر در این رهگذر الگوها، شرایط کاربرد و نحوه تجزیه و تحلیل آماری آنها را ارائه می دهد.
احساس نیاز به وجود یک منبع جامع و در عین حال فشرده در زمینه طرح های آزمایشی در رشته های کشاورزی ما را به تهیه مجموعه حاضر واداشت. این کتاب چکیده ای از مبانی آمار و سرفصل های درس «طرح آزمایش های کشاورزی ۱» را شامل می گردد. تاکنون کتاب هائی در این رابطه با عناوین گوناگون به صورت تألیف یا ترجمه در کشور به چاپ رسیده اند. ولی با توجه به دیدگاه خاص هر کدام از آنها، انتشار منابع متنوع در یک زمینه علمی می تواند در رفع نیازهای پژوهشگران و دانشجویان در ابعاد مختلف مفید واقع شود.
در فصل ۱ چکیده ای از اصول آمار، به منظور روشن تر کردن موضوعات مندرج در فصل های دیگر آورده شده است. در این فصل ممکن است پاره ای از مباحث، مانند اثبات فرمول های میانگین مربعات و امید ریاضی میانگین مربعات، برای خوانندگان مبتدی به آسانی قابل درك نباشد، ولی حتی المقدور تلاش شده است که این مباحث به زبان ساده تری بیان شوند. لازم به توضیح است که یادگیری آنها برای فهم بقیه مطالب کتاب الزامی نیست. مطرح کردن آنها فقط به منظور پی بردن به ماهیت فرمول های مورد استفاده و فراهم آوردن زمینه آماری برای تشریح عناوینی مانند تجزیه مرکب داده ها صورت گرفته است. این عناوین در کتاب دیگری با عنوان «طرح های آزمایشی تکمیلی» به زودی تهیه و منتشر خواهد شد. فصل های دو و سه به ترتیب اصول طرح های آزمایشی و انواع طرح های پایه یعنی کاملا تصادفی، بلوکهای کامل تصادفی و مربع لاتین را در بر می گیرد. انواع آزمایشهای فاکتوریل، تفکیک SS فاکتورها و اختلاط در فصل چهارم تشریح شده است. در فصل پنجم مختصری در رابطه با طرح کرت های خرد شده و بالاخره در فصل ششم نحوه استفاده از کامپیوتر در تجزیه داده های حاصل از طرح های آزمایشی آورده شده است.
هر چند که کتاب حاضر برای پژوهشگران و دانشجویان رشته های کشاورزی تأليف شده است، ولی در سایر رشته های زیستی نیز، با توجه به یکسان بودن اصول مربوطه، به نحو مطلوبی می تواند مورد استفاده قرار گیرد.