کتاب کاربرد زمین شناسی مهندسی در سد ساز جلد دوم

کتاب کاربرد زمین شناسی مهندسی در سد سازی (جلد دوم)، تألیف دکتر غلامرضا خانلری و مهندس سیدحسین موسوی از دانشگاه تربیت مدرس، توسط مرکز نشر آثار علمی این دانشگاه منتشر شده است. این جلد که ادامه‌ و تکمیل‌کننده مباحث جلد اول محسوب می‌شود، با هدف پوشش موضوعات تخصصی‌تر و پیشرفته‌تر در حوزه زمین‌شناسی مهندسی سدها تدوین شده و برای دانشجویان، مهندسان مشاور، مجریان پروژه‌های بزرگ سدسازی و پژوهشگران حوزه مکانیک خاک و سنگ منبعی ارزشمند و کاربردی است.

از مباحث کلیدی این جلد می‌توان به بررسی دقیق‌تر رفتار مکانیک سنگی در شرایط مختلف بارگذاری و محیطی، تحلیل نشست‌های پی و بدنه سدها و روش‌های پیش‌بینی و کنترل آنها، تشریح روش‌های نوین آب‌بندی پی و تکیه‌گاه‌های سد با تأکید بر تزریق‌های خاص و پرده‌های آب‌بند، معرفی ابزار دقیق و سیستم‌های پایش و کنترل رفتار سد در طول ساخت و بهره‌برداری، تحلیل مخاطرات زمین‌شناسی مانند زمین‌لرزه، زمین‌لغزش و آب‌شدگی در محیط سد، و ارائه مطالعات موردی متعدد از سدهای بزرگ ایران اشاره کرد. این کتاب با رویکردی عملی و با تکیه بر تجارب اجرایی، به ارتقای ایمنی و پایداری سازه‌های سدسازی کمک می‌کند. نسخه چاپی این کتاب از طریق سامانه مرکز نشر آثار علمی دانشگاه تربیت مدرس و نسخه الکترونیکی آن در سامانه‌های فیدیبو و همراه علم قابل تهیه است.

زمین‌شناسی مهندسی به‌عنوان یک گرایش میان‌رشته‌ای نقش ارزنده در موفقیت و اجرای طرح‌های سدسازی دارد. کاربرد این گرایش در مراحل مختلف روند اجرای ساخت یک سد از جمله ارزیابی خصوصیات زمین‌شناسی ساختگاه، انتخاب نوع بدنه، بررسی مسئله آبگذری و پیشنهاد روش آب‌بندی مناسب و همچنین بررسی پایداری و ایمنی سدها دارد. ساختار کتاب در هفت فصل تنظیم شده است. در فصل اول به اهمیت سدسازی و ضرورت ساخت آن پرداخته شده است. در فصل دوم پیشینه سدسازی در ایران تا پایان دوره قاجاریه بررسی شده است. نقاط قوت و ضعف سدهای قدیمی و درس‌های که از آثار آنها آموخته شده، پرداخته شده است. فصل سوم انواع سدها و تقسیم‌بندی آنها از دیدگاه‌های مختلف بررسی شده‌اند. در فصل چهارم عوامل زمین شناسی مؤثر در انتخاب ساختگاه سدها معرفی شده‌اند.
در فصل پنجم، نحوه انتخاب نوع سد بر مبنای شرایط ژئومورفولوژی و زمین‌شناسی ساختگاه بررسی شده‌اند. در فصل ششم روش‌های آب‌بندی و مقاوم‌سازی ساختگاه سدها معرفی و تشریح شده‌اند، درنهایت در فصل هفتم به عوامل مختلف مؤثر از دیدگاه زمین‌شناسی و غیره در گسیختگی و یا ناکامی عملکرد سدها پرداخته شده است.