شاخه ای از علم حقوق که امروزه حقوق بین الملل نامیده می شود در طی تاریخ تحول خود به نامهای متفاوتی موسوم بوده است. ریشه لغوی «حقوق بین الملل » را باید در کلمه لاتین Jus gentium جستجو کرد. این کلمه که به مفهوم «حقوق ملل » نزدیک تر است، به همین صورت وارد دیگر زبانها، از جمله زبان فرانسه به صورت (Droit des gens) شده است.
در حقوق روم، مفهوم Jus gentium در مقابل Jus civile (حقوق مدنی) به معنای مجموعه قواعد حاکم بر روابط بین دولت ها در کلیه زمینه های خصوصی و عمومی به کار برده می شد. این مفهوم شامل اتباع بیگانه و غیر شهروندان نیز می شد. از آنجا که مقررات مربوط به Jus gentium چیزی جز قوانین ملی امپراطوری روم در ارتباط با روابط آن کشور با سایر کشورها و اتباع بیگانه نبوده است، لذا آن مقررات را نمی توان مقررات بین المللی دانست و از این جهت با حقوق بین الملل معاصر که بر توافق و تراضی دولت ها استوار است، تفاوت فاحشی دارد.
