کتاب سنجش و ارزشیابی در یادگیری الکترونیکی، تألیف عیسی رضایی، مائده ملکی و جواد حاتمی از دانشگاه تربیت مدرس، به عنوان یکی از منابع جامع و تخصصی در حوزه سنجش در آموزش الکترونیکی، به بررسی مبانی نظری، مدلهای ارزشیابی، ابزارها و روشهای سنجش در محیطهای یادگیری الکترونیکی و آموزش مجازی میپردازد. این کتاب برای دانشجویان، مدرسان، طراحان آموزشی و پژوهشگران حوزه آموزش الکترونیکی منبعی ارزشمند و کاربردی محسوب میشود.
از مباحث کلیدی کتاب میتوان به مفاهیم پایه سنجش و ارزشیابی و تفاوت آن در محیطهای سنتی و الکترونیکی، بررسی مدلهای ارزشیابی آموزشی از جمله مدل هدفمحور، مدیریتمحور، قضاوتمحور و مشارکتمحور، تشریح انواع سنجش در یادگیری الکترونیکی شامل سنجش تکوینی، تراکمی و تشخیصی، معرفی ابزارهای سنجش آنلاین از جمله آزمونهای چندگزینهای، تشریحی، پروژههای عملی و کارپوشه الکترونیکی، بررسی اصول طراحی سوالات الکترونیکی و اعتبارسنجی آنها، بررسی نقش فناوریهای نوین مانند هوش مصنوعی، تحلیل دادههای یادگیری و سنجش تطبیقی در ارزشیابی الکترونیکی، و ارائه راهکارهای عملی برای ارزشیابی مؤثر در محیطهای مجازی اشاره کرد.
هدف کلی کتاب ارائه یک چشم اندازی کلی از حوزه مفهومی سنجش الکترونیکی و بازنما هدف کلی کتاب آخرین تحولات و مباحث مطرح در این حوزه علمی است. فصول مختلف این - در راستای هدف های ذیل تنظیم شده است:
- کسب دانش عمومی و مهارت های اساسی درباره اصول و مبانی سنجش الكتروني به عنوان یک حوزه علمی مستقل؛
- کسب توانایی تحلیل، طراحی، تولید، کاربرد و مدیریت آزمون و سنجش فرایندها به منظور حل مسائل یادگیری؛
- آشنایی با نظریه و عمل سنجش الکترونیکی، شناسایی قلمرو عمل این حوزه، شناخت کلی از مسائل، رویکردها، چالش ها و افق های مطرح در این حوزه علمی؛
- ارائه آخرین تحولات در قالب بازتاب زمینه گرایی در سنجش الکترونیکی؛ - ارائه چهارچوب های ارزشیابی کیفیت دوره های برخط و تأکید بر رویکردهای ترکیبی آن.
اکنون سنجش و ارزشیابی الکترونیکی در کشور ما به تأسی از یادگیری الکترونیکی در ابتدای چرخه عمر پذیرش فناوری قرار دارد و مسیر زیادی را برای رسیدن به بلوغ باید طی کند. قدر مسلم با نگاشتن منابع مکتوب و تدارک شواهد تجربی، چنین سیر تطوری، سریعتر طی خواهد شد. بررسی مبانی نظری و ادبیات پژوهشی، نشان می دهد که درباره سنجش و ارزشیابی در یادگیری الکترونیکی، منابع بسیار محدودی در داخل کشور وجود دارد. بسیاری از این منابع در قالب فصلی از کتاب یادگیری الکترونیکی طرح شده اند و کتابی وجود ندارد که به صورت جامع به مباحث سنجش الکترونیکی و ارزشیابی برخط در یادگیری الکترونیکی پرداخته باشد. این کتاب تلاش دارد تا با طرح مباحث مرتبط با سنجش و ارزشیابی در یادگیری الکترونیکی در یک مجموعه، این شکاف را مرتفع کند. یکی دیگر از ویژگی های متمایز اثر حاضر، پرداختن بر مباحث امنیت آزمون و گزارش نتایج است. این موضوع یکی از مهم ترین و چالش برانگیز ترین مباحث سنجش و ارزشیابی در یادگیری الکترونیکی است که در بسیاری از منابع مغفول واقع شده است. همچنین فصل بندی و سازماندهی کتاب به نحوی تعیین شده است تا طراح آزمون با مخاطب کتاب به راحتی بتواند انواع آزمون ها را مقایسه کرده و مناسب ترین آن را انتخاب کند. پشتیبانی های نظری هر آزمون به همراه نمونه های عینی نیز تلاش داشته تا راهنمایی موثق در طراحی و اجرای آزمون های چندگزینه ای باشد. بی شک بحث آزمون های الکترونیکی در حال توسعه بوده و با توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات قابلیت های جدیدی به آن اضافه خواهد شد. این کتاب آخرین یافته ها و دستاوردهای این حوزه را در زمان نگارش کتاب، پوشش داده است.