کتاب طومارهای معماری میرزا اکبر

افزون بر کنجکاوی و توجه کَسپر پاردُن کلارک بر نظام‌های سنتی طراحی، معماران ایرانی نیز در پی برقراری ارتباط حرفه‌ای با معماران اروپایی بودند. با محبوبیت یافتن اسلوب فرنگی در آن دوره در ایران، معماران ایرانی مشتاق یادگیری شیوه‌های جدید در طراحی و اجرای الگوهای اروپایی بودند. این موارد در نهایت منجر به شکل گرفتن ارتباطی شد که بستر مبادله حرفه‌ای و کاری نادری را فراهم کرد‌. کلارک این مبادله را چنین توصیف می‌کند:

"برای مدتی طولانی من از وجود چنین نظامی آگاه نبودم؛ و فقط هنگامی که کاربرد الگو برای قالب‌گیری کتیبه در حال اجرا و هم‌چنین سیستم قالب‌گیری گچ در قالب ژلاتینی را به آن‌ها معرفی کردم، مطلع شدم که مردان من اجازه ندارند کارشان را ادامه دهند تا زمانی که رییس صنف به آن‌ها اجازه دهد؛ و در قبال آموزش روش‌های جدید به پسر رییس صنف من اجازه یافتم که مقداری از این کتاب‌های لوله‌شده [=طومارهای میرزا اکبر] را به دست آورم که بیش‌تر آن‌ها اکنون در کتابخانه موزه کنسینگتن جنوبی است".

از گفته‌های کلارک مشخص می‌شود که استفاده از روش‌های جدید اجرا منوط به اجازه رییس صنف بوده است. در قبال چنین آموزشی، استاد علی‌اکبر و استاد خداداد (معماران سفارت انگلیس) که از معماران ایرانی همکار کلارک بوده‌اند، طومارها را به او هدیه دادند. کلارک بعدها اشاره کرد که در هنگام اهدای طومارها، این دو استادکار بیان کردند که این طومارها متعلق به میرزا اکبر، معمار تازه‌درگذشته دربار است. به این ترتیب این مجموعه ارزشمند که پیش از این تنها در انحصار و اختیار معماران بود، از سیاق اصلی خود جدا شد، و همین امر سبب شد که از وجود چنین اسنادی در دوره قاجاریان مطلع باشیم