کتاب معماری معاصر ایران

معماری معاصر ایران سابقه ای بیش از یک و نیم قرن دارد. این معماری هماهنگ با دوران معماری معاصر غرب و تحت تاثیر آن، آثار برجسته ای را در سبک های متعدد معماری اعم از مدرنیسم اولیه تا اعتلای مدرنیسم و جنبش های بعد از مدرنیسم به وجود آورده است. معماری معاصر ایران بسیار محدود و دیر هنگام مورد توجه و بررسی پژوهشگران قرار گرفت و عملا فقط در دهه اخیر چند اثر در این مورد به چاپ رسیده است. در حالیکه برای شناختن و شناساندن کامل سبکهای معماری معاصر در ایران در بسترهای تاریخی- فرهنگی، اجتماعی- اقتصادی و جغرافیائی- اقلیمی در این سرزمین پهناور راه درازی در پیش داریم.

در یکصد و پنجاه سالی که از عمر معماری معاصر ایران می گذرد، شاهد ظهور و گسترش دو نوع معماری بوده ایم: یکی شیوع سبکهای مبتذل و پیش پا افتاده به اصطلاح "بساز و بفروش ها" که به خصوص از دهه ۱۳۳۰ تا کنون تداوم داشته است به اضافه تقلیدهای سطحی و برداشتهای نا بجای تازه به دوران رسیده های اجتماعی از مجلات و مدارک خارجی که متاسفانه شهرهای ما را به صحنه اغتشاش رقابت سبکها و تزئینات نا مطلوب کشانده است. نوع دوم، آثار معماری (هرچند محدود) معماران توانمند این سرزمین که در دوران های مختلف تاریخ معاصر ایران اعم از عصر قاجاریه، عصر پهلوی و دوره بعد از انقلاب اسلامی آثار مهم، آموزنده و قابل تحسینی را به جای گذاشته اند و در حال حاضر نیز آثار ارزنده ای را در ایران و خارج از ایران به وجود می آورند.

معرفی و شناساندن سبکها و مبانی نظری آنها، بدون تردید برای اعتلای معماری معاصر ایران ضروریست و جای خشنودیست که مولف فرهیخته این کتاب که خود معمار و پژوهشگری با تجربه و برجسته است، این امر مهم را به عهده گرفته و در مقدمه کتاب، سابقه مبسوطی از علاقه و اهداف خود و دلایل ورود به این تحقیق ارزنده را بیان داشته است.

در این کتاب معماری معاصر ایران به سه بخش تقسیم شده است که عبارتند از عصر قاجاریه، عصر پهلوی و عصر جمهوری اسلامی. عصر قاجاریه به سه دوره و عصر پهلوی و جمهوری اسلامی هر کدام به دو دوره تقسیم شده است

. نگارنده کتاب در هر بخش ابتدا به اوضاع و احوال سیاسی، تاریخی، اجتماعی و فرهنگی آن پرداخته و سپس وارد مسائل شهرسازی و معماری شده است. تشریح و تبیین تشابهات و تفاوت ها در هر عصر و دوره به وضوح مشخص گردیده و لذا تقسیم بندی معماری معاصر ایران به سه عصر و هفت دوره می تواند ملاک عملی مناسب و منطقی باشد.