کتاب مقدمه ای بر ابزار دقیق صنعتی

نیاز به اندازه گیری و کنترل فرایندهای صنعتی، همزمان با انقلاب صنعتی بیش از پیش خود را نشان داد و با گذشت زمان به صورت روز افزون گسترش یافت، به گونه ای که هم اکنون ابزاردقیق به عنوان عنصر کلیدی محیط های صنعتی محسوب شده و همواره مورد توجه قرار دارد. با استفاده از تجهیزات ابزاردقیق می توان بر عملکرد محیطهای صنعتی نظارت کرده و خروجی آنها را تحت کنترل قرار داد. | ابزاردقیق امکان به کارگیری و پیاده سازی فرآیندهای پیچیده ای که راه اندازی و نظارت بر آنها بدون کنترل اتوماتیک مشکل یا غیر ممکن است را فراهم می کند.|

۱ - ۱ - ۱ . اندازه گیری (Measurement) اندازه گیری یک کمیت عبارت است از حصول مقدار عددی آن کمیت با استفاده از یک روش اصولی استاندارد و بیان این مقدار با یک واحد استاندارد و یا مورد قبول. تجهیزات تشکیل دهنده ی سیستم های کنترلی سنسور ( Sensor) سنسور ابزاری است که در همه ی دستگاههای اندازه گیری وجود دارد و وظیفهی تبدیل یک کمیت فیزیکی به یک سیگنال الکتریکی (در تجهیزات الکترونیکی)، و یا تبدیل یک کمیت فیزیکی به یک سیگنال نیوماتیکی (در تجهیزات نیوماتیکی) را به عهده دارد. انواع دستگاههای اندازه گیری دارای سنسور یا حس کننده های متفاوتی هستند که کمیت هایی مانند دما، فشار، فلو و غیره را اندازه گیری می کنند. این سنسورها بر حسب نوع عملکرد، دارای خروجی های متفاوتی از قبیل مقاومت، ظرفیت خازنی، جابجایی و غیره می باشند. مثلا ترموکوپل یک سنسور دما است، چرا که خروجی آن با تغییرات دما تغییر می کند. البته باید در نظر داشت که سنسورها کاربردهایی نظیر آشکارسازی وجود و یاعدم وجود را نیز دارند. ترانسدیوسر (Transducer) مبدل یا ترانسدیوسر به مجموعه ای از قطعات یا دستگاههایی گفته میشود که بتواند کمیتی را دریافت نموده و متناسب با آن، کمیتی از جنس دیگر را تحویل دهد. دقت داشته باشید که بر طبق تعریف فوق در برخی مواقع یک سنسور نیز ممکن است یک ترانسدیوسر تلقی شود، مانند ترموکوپل که تغییرات دما را به تغییرات میلی ولت خروجی تبدیل می کند. پس لازم به ذکر است که ترانسدیوسرها برای تبدیل کمیتهای فیزیکی معمولا نیاز به یک منبع خارجی دارند، در صورتی که سنسورها غالبأ تمامترانسدیوسر I / P مدل E69F ساخت شرکت Foxboro ترانسمیتر (Transmitter) در واحدهای صنعتی بزرگ که عملیات تولید در محوطه ی گستردهی دستگاههای اندازه گیری و کنترلی به طور متمرکز در محلی به طوری که امکان خوانش مقادیر اندازه گیری شده و همچنین کنتربه عملیات تولید در محوطه ی گسترده ای انجام می گیرد تجهیزات وسترلی به طور متمرکز در محلی به نام اتاق فرمان یا مرکز کنترل قرار دارند، به   مقادیر اندازه گیری شده و همچنین کنترل تمامی متغیرها در سراسر کارخانه و - وجهی آن توسط اپراتور در هر لحظه فراهم باشد. در چنین مواردی لازم است که سیگنال ها و فرمانها - از محوطه به اتاق کنترل و بر عکس انتقال یابد. برای این منظور از تجهیزی به نام ترانسمیتر استفاده می شود. لازم به ذکر است که معمولا شرکتهای سازنده ی تجهیزات اندازه گیری هر سه بخش فوق سنسور، ترانسدیوسر، و انتقال دهنده را به صورت یکپارچه و به صورت یک دستگاه ساخته و ارائه می کنند. همچنین خوب است بدانید که ترانسمیتر از ترکیب دو واژهی Transfer+ Meter گرفته شده ا است و به معنی تجهیزی می باشد که بتواند یک کمیت فیزیکی را اندازه گیری کرده (Metering) و آن را به مکانی دورتر مثل اتاق کنترل انتقال (Transfer) دهد. یک ترانسمیتر می تواند نیوماتیکی و یا الکترونیکی باشد. در هر دو حالت، سیگنال ارسالی استاندارد بوده و برای تجهیزاتی که در Loop کنترل قرار دارند