اینکه افکار روسو پیچیده و گاه توأم با ایهام است شک نیست، اما آنچه این فیلسوف را برجسته می کند، علاوه بر نظراتش در قلمرو علم تربیت، عقایدش در خصوص مساوات و عدالت اجتماعی است. در کتاب قرارداد اجتماعی پایه های حکومت دموکراسی را طرحریزی میکند و زمینه ساز انقلاب فرانسه می شود؛ و در همین کتاب است که گفته است برتری همواره از آن ملت است و نه حکومت. کتاب اعترافات همراه با دیگر مکتوباتش شالوده مکتب رمانتیسم قرن هجده را شکل داده و بر رمانتیکهای آن عصر و نیز بعدها بر هنرمندان قرن نوزده تأثیری سودمند داشته است. اثر مشهور روسو در امر تعلیم و تربیت، کتاب امیل است که گفته اند نسل دوره اول انقلاب فرانسه را پرورش داده است و دستمایه ای شده است برای اصلاحات اخلاقی تربیتی نسلهای بعد که ماییم و نسل ما.