موضوع کتاب «اندر آداب و احوال» چیست؟ این کتاب مجموعهکامل نوشتههای طنزآمیز و انتقادی منوچهر صفاست. اهمیت کتاب چیست؟ اهمیت «اندر آداب و احوال» بیشتر در این چند نکته است: الف) نقد جامعه و فرهنگ روزمره کتاب فقط شوخی و لطیفه نیست، بلکه با زبان طنز، تناقضهای زندگی اجتماعی ایران را نشان میدهد. ب) برخورد سنت و مدرنیته از محورهای اصلی کتاب، تقابل و درهمتنیدگیِ سنت، مدرنیته، و شبهمدرنیسم است؛ یعنی کتاب نشان میدهد که جامعه در ظاهر مدرن میشود، اما در عمل بسیاری از مناسبات قدیمی و متناقض باقی میمانند. ج) اهمیت برای تاریخ طنز فارسی این اثر نمونهای است از طنزی که: اجتماعی است، فرهنگی است، و بهجای هزل سطحی، نقد ساختارهای رفتاری و ذهنی را هدف میگیرد. د) ارزش تاریخی چون متنها متعلق به دهههای ۳۰ و ۴۰ هستند، اهمیت کتاب فقط از نظر ادبی نیست بلکه از نظر تاریخ اجتماعی ایران بسیار مهم است. از خلال این متنها میشود فهمید که طبقهی متوسط، آداب اجتماعی، زندگی و کنش روشنفکری، و زبان روزمرهی آن دوره چگونه بوده است.
