كتاب دولت ها چگونه فکر می کنند(عقلانیت در سیاست خارجی)

باور عمومی در غرب براین است که تصمیم رئیس جمهور روسیه، ولادیمر پوتین برای حمله به اوکراین در فوریه سال 2022 عقلانی نبوده است. باوری که وجود داشت این بود که پوتین با شروع جنگی که محکوم به شکست بود، غیر عقلانی بودن خودش را نشان داده است. منتقدان دیگر معتقدند که پوتین غیر عقلانی عمل کرده، چرا که هنجار بین المللی را زیر پا گذاشته است. ازنظر این عده تنها دلیل اخلاقی برای جنگ دفاع از خود است، اما حمله به اوکراین برای اشغال آن کشور صورت گرفته است.

همچنین عده ای بیان می کنند آقای پوتین منکوب عقده خود خواهانه اش برای بازگرداندن روسیه به دوران اوج زمان شوروی و روسیه تزاری به عنوان ابر قدرتی پر نفوذ شده است. عقده ای وی برای به زانو درآوردن همسایه خود نشان می دهد که او نه بازیگر عقلانی بلکه  خود کامه ای متوهم است.

این ادعاها مبتنی بر مفهومی است که از عقلانیت برداشت می شود. به راستی «عقلانیت» در سیاست بین الملل به چه معناست؟ باید بدانیم برای درک سیاست بین الملل دولت ها چگونه رفتار می کنند؟ آیا تصمیم گیری در  سیاست خارجی توسط فرد صورت می گیرد یا توسط دولت به عنوان یک واحد؟ آیا دولت ها عقلانی اند و یا براساس روحیات اشخاص و یا اهداف ایدئولوژیکشان رفتار میکنند؟

این کتاب به طرز خارق العاده ای برای اولین بار به ما نشان می دهد که چرا نباید سیاست هایی را که نمی پسندیم فورا «غیر عقلانی» بدانیم و ردشان کنیم… تجزیه تحلیلی شگرف، مو شکافانه و تامل برانگیز از مسئله ای بسیار اساسی در سیاست بین الملل در عصر جدید گذار در نظم بین المللی…

مرشایمر و روزاتو در این کتاب با بررسی این مفهوم پایه ای به شکلی نوین و جامع نشان می دهند که دولت ها چگونه فکر می کنند و برای مواجهه با سایر دولت ها به ویژه در زمان های بحرانی مجبورند که چگونه سیاست گذاری کنند. نقطه نظری که هیچ نظریه ای پردازی در روابط بین الملل پس از خواندن این کتاب نمی تواند آن را مورد توجه قرار ندهند.