کتاب شاخه نبات

کتاب «شاخه نبات» نوشته حمزه سردادور، نویسنده و پاورقی‌نویس برجسته ایرانی، داستانی از زندگی و عشق شاخه نبات، معشوقه افسانه‌ای حافظ شیرازی است که توسط انتشارات پر منتشر شده است. این کتاب در ۳۴۴ صفحه با قطع رقعی و جلد شومیز منتشر شده و تاکنون به چاپ چهارم رسیده است .

حمزه سردادور (۱۲۷۵-۱۳۴۹) از پاورقی‌نویسان قدیمی ایرانی است که رمان‌های تاریخی فراوانی از او در چند دهه اخیر به بازار کتاب راه یافته و تجدید چاپ‌های متعدد این آثار نشانگر محبوبیت و عامه‌پسندی آنهاست. او در سال ۱۲۷۵ هجری شمسی در تبریز به دنیا آمد و تحصیلات خود را در مدرسه اقبال (مدرسه روسی) به پایان رساند. سردادور از دهه بیست تا اواخر دهه چهل در مجله «اطلاعات هفتگی» پاورقی نوشت و از عوامل جذابیت و فروش آن مجله محسوب می‌شد .

شهرت شاخه نبات در شعر فارسی و نزد کسانی که حافظ را می‌شناسند، در هیچ کجای دنیا کمتر از شهرت خود حافظ نیست. این در حالی است که تا پیش از زمان نگارش رمان «شاخه نبات» توسط حمزه سردادور، مجموع اطلاعاتی که درباره شاخه نبات و ارتباط او با حافظ وجود داشت، از سطور پراکنده در لابلای کتب و رسالات مختلف تجاوز نمی‌کرد. سردادور، اگر اولین نفر نباشد که چنین کاری کرده، لااقل یکی از اولین نویسندگانی است که با تحقیق و تتبع در منابع مختلف ادبی و تاریخی، اطلاعاتی در حد مقدور از زندگی خصوصی حافظ و شاخه نبات به‌دست آورده و آن اطلاعات را در قالب رمان دلنشینی ریخته است .

بر اساس معرفی کتاب، حافظ علاوه بر برخورداری از فیوضات الهی که در شب قدر بر او نازل شد و سینه‌اش را مخزن اسرار ساخت، بخش عمده‌ای از مهارت و ممارست خود در غزل‌سرایی را مدیون عشق آسمانی و بی‌تکلف شاخه نبات است که سال‌ها صبورانه به پای وی نشست و بعد از آنکه مجال ازدواج با حافظ را به‌دست آورد، در تمام بد و خوب‌های زندگی شریکی وفادار برای وی بود. حافظ در وصف او سروده است: «این همه شهد و شکر کز سخنم می‌ریزد / اجر صبری است کزآن شاخه نباتم دادند» .

رمان «شاخه نبات» ضمن اشاره به اوضاع سیاسی و اجتماعی ایران در قرن هشتم قمری و به‌خصوص سال‌های بعد از مرگ ابوسعید بهادرخان، در بردارنده اطلاعاتی دقیق درباره چگونگی حکومت مغولان، تشریح جنون‌های عاشقانه سلطان ابوسعید، اضمحلال قدرت و شکوه امیرچوپان، ویژگی‌های دوره سلطنت شاه ابواسحاق اینجو، سختگیری و ستمگری امیرمبارزالدین محمد، جنگاوری شاه‌شجاع و بالاخره قتل خان‌سلطان به‌دست شوهر اوست. در مجموع، این کتاب حکم دایرةالمعارفی از تاریخ اجتماعی و سیاسی قرن هشتم قمری را دارد که مطالعه‌اش برای کسانی که به تحقیقات تاریخی علاقه‌مندند نیز مغتنم است .

فهرست مطالب کتاب شامل ده فصل با عناوین زیر است: «دختری در هیبت پسران»، «عشق آتشین»، «حافظ قرآن»، «جدال با رقیب»، «عشق و جدایی»، «فکر پلید»، «در آتش هجران»، «در انتظار ازدواج»، «در دام رقیب» و «آغازی دیگر» .

کتاب «شاخه نبات» برای دوستداران ادبیات فارسی، علاقه‌مندان به رمان‌های عاشقانه و تاریخی، و تمامی کسانی که می‌خواهند با گوشه‌هایی از زندگی خصوصی حافظ و تاریخ ایران در قرن هشتم قمری آشنا شوند، اثری ارزشمند و خواندنی محسوب می‌شود. این کتاب همچنین به صورت کتاب صوتی نیز در دسترس علاقه‌مندان قرار دارد .