کتاب «طرحی نو در زندگی: از وادی ترس تا سرزمین آزادی» نخستین کتابی است که توسط دکتر حسن حمیدپور به رشتۀ تحریر درآمده است. وی پس از سالها درمانگری، آموزش برخی از شیوههای رواندرمانی به دانشجویان و دانشآموختگان روانشناسی و ترجمۀ کتابهای روانشناسی، دست به قلم برده و کتابی بر اساس تجارب بالینی خود به نگارش درآورده است.
هستۀ اصلی این کتاب بر نظریۀ «تلههای زندگی» استوار است؛ نظریهای که نشان میدهد چگونه نیازهای هیجانی ارضاءنشده، خلقوخوی منحصربهفرد، ترسهای عمیق، تجربههای سرنوشتساز و تصمیمهای ناخودآگاه، بتدریج ساختار شخصیّت ما را شکل میدهند و مسیر زندگیمان را تحت تأثیر قرار میدهند. این تلهها اغلب چنان در ذهن و رفتار انسان تنیده میشوند که فرد را ناآگاهانه در چرخه الگوهای تکراری و رنجآور نگه میدارند. هدف کتاب صرفاً آشنایی با این تلهها نیست، بلکه دعوت خواننده به شناخت عمیقتر خود و بازنگری در مسیر زندگی است. نویسنده نشان میدهد بسیاری از چالشهای فردی و بینفردی، ریشه در گذشته دارند و از مسیر آگاهی و مواجهه با جهان درونی میتوان آنها را تغییر داد.
ذهن انسان به طور طبیعی در برابر تغییر مقاومت میکند. با این حال، رشد زمانی آغاز میشود که فرد شهامت فاصله گرفتن از امنیت کاذب و ظاهری را پیدا کند، با جهان درونی خود روبهرو شود و قدم در مسیر ناشناختۀ تحوّل بگذارد. رهآورد این سفر، اگر با آگاهی، شجاعت و استمرار همراه باشد، آزادی است.
مقصد این مسیر، حرکت از ذهنی نامنسجم به ذهنی یکپارچه است؛ مسیری که در آن فرد با تقویّت ذهن پرسشگر، پرورش بزرگسال سالم و بازیابی کودک شاد، امکان ایجاد تغییری واقعی و نسبتاً پایدار را در زندگی خود پیدا میکند و میتواند از این طریق طرحی نو برای زیستن بیافریند.
ساختار کتاب به گونهای طراحی شده است که خواننده را از شناخت ریشههای شکلگیری شخصیت و ذهنیتها تا دستیابی به ارمغانی از جنس آزادی هدایت میکند. کتاب در قالب پیشگفتار، مقدّمه و شش فصل تدوین شده است. فهرست آن به شرح زیر است:
فهرست:
پیشگفتار _ سخنی با خواننده
مقدمه _ آغاز سفر: ترک وادی امنیتجویی کاذب
فصل اوّل _ یافتن فلسفۀ زندگی در سایهسار پرسشگری
کهنهپرستی یا نوجویی؟
افراط و تفریط در حوزههای مهمّ زندگی
فصل دوّم _ چهار سوار سرنوشت: نیازهای هیجانی، تجارب اوّلیّه، ترسها و تصمیمها
نیازهای هیجانی بنیادین
درد روانشناختی و رنج روانشناختی
رنج روانشناختی و حق به جانبی
خلقوخو
فصل سوّم _ از اسارت تا آزادی: در ساحت ذهن و زندگی
ذهن چیست؟
ذهن (ذهنیت) چگونه شکل میگیرد؟
نگاهی اجمالی به این ذهنیتها
ذهنیتهای مقابلهای ناسازگار
تعامل همزمان چندین ذهنیت
تعامل ذهنیتها: گفتگوی ذهنیتها یا تکگویی ذهنیتها؟
چرخۀ ذهنیتها: آگاهی و تنظیم یا ناآگاهی و پریشانی؟
چرا افراد اکثراً اشتباهات خود را تکرار میکنند؟
فصل چهارم _ در چنبرۀ تضاد یا کورسوی یکپارچگی
یگانگی در عین چندگانگی
تضاد برخی از ذهنیتها
حاکمیّت یک ذهنیت
نوسانپذیری ذهنیتها
رشد نیافتگی ذهنیت بزرگسال سالم
رشد نیافتگی ذهنیت کودک شاد
فصل پنجم _ به سوی ذهنی یکپارچهنگر
به سوی ذهنی یکپارچهنگر
شناسایی و نامگذاری ذهنیتها
ردیابی ذهنیتها در زندگی روزمرّه
ایجاد ارتباط بین ذهنیتها
آگاهی از ریشههای تحوّلی ذهنیتها
شناسایی و ابراز احساسات
تمایزگذاری بین نیازها و خواستهها
شناسایی و ابراز نیازها
شناسایی باورها و بازسازی باورها
شناسایی افراد دروغگو در زندگی و انگیزۀ آنان از دروغگویی
شناسایی خاطرات و بازسازی خاطرات
فراهم ساختن تجارب لذّتبخش در زندگی
فرزندپروری در قبال خویشتن
فصل ششم _ پایان سفر: ارمغانی از جنس آزادی