کتاب «هوش مصنوعی، رباتها و فلسفه» با ویراستاری ماساهیرو موریوکا، استاد دانشگاه واسدا ژاپن، و ترجمه لیلا اردبیلی توسط انتشارات پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی در ۲۶۲ صفحه منتشر شده است. این اثر مجموعهای از جستارهای فلسفی است که بهجای پرداختن به هیجانهای رایج پیرامون فناوری، پرسشهای بنیادینتری را دنبال میکند: ماشین دقیقاً چه میفهمد؟ ربات تا کجا میتواند تصمیم اخلاقی بگیرد؟ و انسان در مواجهه با سامانههایی که گفتوگو میکنند و تولید هنری دارند، چگونه باید جایگاه خود را بازتعریف کند؟ فصلهای کتاب طیف گستردهای از موضوعات را در بر میگیرد؛ از نگاه دکارت به هوش و آگاهی، اخلاق رباتها و امکان خلاقیت مصنوعی گرفته تا بحث درباره عاملیت خودمختار در جنگ و تعامل میان فناوری و انسان. نویسندگان مقالهها نه فناوری را نجاتبخش مطلق میبینند و نه صرفاً تهدیدی بیرونی، بلکه در پی فهم این نکتهاند که وقتی ماشینها وارد قلمرو زبان، تصمیم و رابطه میشوند، چه پرسشهای تازهای درباره آگاهی، مسئولیت و کرامت انسانی پدید میآید .