کتاب آنچه شهرداران باید بدانند

شهر عبارت است یک واحد سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی که یک سیستم باز است و در آن شبکه ای از جریانات اتفاق می‌افتد. در حقیقت شهر یک «فعالیت» است که در محتوای همین فعالیت آن را با روستا و ده متمایز می سازد. در حقیقت تفاوت‌های عملکردی سبب می‌شود تا یک مکان جغرافیایی تحت عنوان«شهر» و مکان دیگر «روستا» تلقی شود. با تمام تفاوت‌هایی که بین شهر و روستا وجود دارد اما باید بگوییم که آن‌ها در وهله نخست «مکانی برای زیست» و «معاش» هستند که مستلزم مدیریت و هماهنگی هستند. به طور کلی هیچ تعریف واحد و پیوسته ای از سوی جغرافیدانان؛ مورخان، جامعه شناسان، معماران و‌… از شهر وجود ندارد و تنها «عملکرد و فعالیت» آن‌هاست که باعث تمایز می‌شود. در حقیقت بر مبنای نشستگاه جغرافیایی، یک سکونتگاه به عنوان شهر تلقی می‌شود؛ بدین معنا که در در جغرافیای جهان ملاک شهر شدن با یکدیگر متفاوت است و کشور ایران نیز از این قاعده مستثنی نیست

بنابراین ملاک شهر بودن یک مکان جغرافیایی در ایران تعداد جمعیت و داشتن شهرداری می‌باشد. در ایران در سال ۱۲۸۶ شمسی نخستین قانون شهرداری به نام قانون بلدیه به تصویب رسید. در سال‌های ۱۳۰۸،۱۳۰۹،۱۳۲۸ و در نهایت ۱۳۳۴، اصلاحاتی در این قانون صورت پذیرفت و قانون مدون سال ۱۳۳۴ به عنوان آخرین قانون، مورد استناد شهرداری‌ها قرار گرفت. طبق این قانون، شهرداری مسئولیت تمامی امور شهری اعم از آموزش، بهداشت، آب، برق و‌… را بر عهده داشت. شهرداری موسسه ای عمومی، غیر دولتی و مستقل است که به موجب قانون در شهرها تشکیل می‌شود و عهده دار امور محلی و اداره خدمات به شهروندان و سکنه شهری می‌باشد.به موجب ماده ۳ قانون شهرداری‌،شهرداری شخصیت حقوقی مستقلی دارد. به عبارت دیگر شهرداری‌، سازمانی عمومی و غیر دولتی (وبه عنوان جزئی از مدیریت کلان شهری) است که بر طبق اصل عدم تمرکز اداری و به منظور اداره امور محلی از قبیل عمران و آبادی، بهداشت شهر و رفاه ساکنان تأسیس می‌شود. شهرداری نوعی سیستم اداره شهر است که دارای شخصیت حقوقی بوده ( ماده ۳ قانون شهرداری‌ها) و از دو واحد به نام شورای شهر و اداره شهرداری تشکیل شده است. اداره شهرداری بر عهده شهردار است که توسط شورای شهر انتخاب و حکم وی توسط استاندار و وزیر کشور تایید می‌شود. پس از انتخاب شهردار، وی دارای وظایف و مسولیت‌هایی است که می بایست اشنایی کافی و وافی را با ان‌ها داشته باشد.