برخی از دانشجویان، درس اصول فقه را در سی دشوار و دیریاب قلمداد می کنند؛ چرا؟
درس اصول فقه، از جمله درسهایی است که هم طلاب حوزه های علمیه؛ و هم دانشجویان رشته هایی مانند «حقوق» و «فقه و حقوق، با آن سر و کار دارند. طلاب حوزه های علمیه، تحصیل این علم را از سال چهارم حوزه آغاز می کنند؛ اما پیش از آن، درس هایی را فرا می گیرند که پاره ای از آنها، مقدمه یادگیری درس اصول فقه می باشند. متأسفانه دانشجویان، این دروس مقدماتی را در برنامه تحصیلی خود ندارند؛ و مستقیم و بدون یادگیری این دروس مقدماتی، به مطالعه درس اصول فقه می پردازند. این مسئله، از جمله مهم ترین دلایلی است که دانشجویان، هنگام پرداختن به مطالعه درس اصول فقه، با مشکلات زیادی در فهم و یادگیری این درس مواجه می شوند.
با این توضیح، هنگامی که از استادان این علم، کتابی برای طلاب حوزه های علمیه در درس اصول فقه می نویسد، مباحث کتاب را با این دید می نویسد که مخاطب نویسنده، طلبه ای است که در سه سال نخست حوزه، با مقدمات این درس آشنا شده و لازم نیست مطالبی در کتابش بیاورد که طلاب در سه سال اول حوزه با آن مطالب آشنا شده اند. از جمله آثاری که برای طلاب به این سبک تألیف شده، کتاب اصول الاستنباط، به قلم علامه حیدری است. وی این کتاب را برای طلابی تألیف کرده، که با مباحث مقدماتی درس اصول فقه، آشنایی دارند؛ و در نتیجه در این کتاب، از ذکر این مباحث مقدماتی، خودداری کرده است.
حال اگر دانشجویان به مطالعه کتاب اصول الاستنباط، بپردازند، به دلیل عدم آشنایی با مباحث مقدماتی یاد شده، فهم و یادگیری مباحث این کتاب را دشوار یابند؛ اما واقعیت آن است که درس اصول فقه، درس دشواری نیست و با اقدامات مناسب و دقیق در نگارش آثار این حوزه، می توان فهم مباحث این علم را تسهیل کرد