کتاب توسعه فوتبال پایه

اگر یک استادیوم ورزشی را به مثابه نمایشگاه ماشین در نظر بگیریم، بی ­تردید شاهد رقابت­ های هیجان انگیزی از خودروهایی خواهیم بود که همگی چهار چرخ دارند ولی در درون آن­ها دنیای متفاوتی است که با چشم عادی دیده نمی­ شوند؛ دنیایی که حاوی رازها و اسرار فراوانی است. بنابراین، دقت در نحوهء حرکت، سرعت و هماهنگی بازیکنان در زمین سبز و حتی موشکافی در رفتار و ادبیات آن­ها با یکدیگر و حریف، صرفاً حاوی داده­ ها و اطلاعاتی سطحی از نحوهء آماده ­سازی و عملکرد آن­ها در یک بازهء کوتاه ­مدت است. تا مثال نمایشگاه ماشین را فراموش نکرده­ایم؛ پیشنهاد می­کنم سری هم به کارخانه خودروسازی بزنیم. جایی که رقابت، تلاش و برنامه ­ریزی، حتی از زمین مسابقه هم شدیدتر و جدی­ تر است. ممکن است از اینکه بازیکنان را به خودرو تشبیه کردیم، ناراحت و یا حتی دلگیر شوید. این اولین تلنگر کتاب «توسعه فوتبال پایه» برای ماست. اینکه سرمایه ­داری و عقلانیت دنیای مدرن، به همه جای این کارخانه رسوخ کرده و همه چیز باید در خدمت سود حداکثری سرمایه ­گذاران باشگاه باشد. موضوعی که حتی آکادمی فوتبال پایه را هم شامل شده و مربیان آکادمی­ ها بیش از همیشه، فشار نتیجه گرایی را بر دوش خود احساس می­کنند. اما سئوال مهم­تر این است؛ آیا مربیان و بازیکنان دچار از خودبیگانگی شده و ماشین وار مشغول انجام وظایف از پیش تعیین شده هستند؟ آیا همه چیز فدای سودگرایی و نتیجه ­گرایی شده است؟ آیا آن­ها فاقد اصول و ارزش ­های مشخص هستند؟ دایره و قدرت اختیار مربیان چقدر است؟ این­ها نمونه سئوالاتی است که تا پیش از ترجمه کتاب «توسعه فوتبال پایه»، به شخصه جوابی برای آن ­ها نداشتم. اما کتاب حاوی یک پاسخ جذاب و خردمندانه است که می­ تواند ما را از سوء­تفاهم و نقد یک طرفه عقلانیت حاکم بر فوتبال مدرن نجات دهد؛ پاسخ این است؛ بله، درست است که آن­ ها تحت تأثیر فشار سرمایه ­داری و عقلانیت حاکم بر فوتبال مدرن هستند، ولی از طرف دیگر، ارزش­ ها و اصولی بر دنیای حرفه ای آن­ها حاکم است که نه تنها فشار مذکور را تعدیل می­کند، بلکه زمینه تداوم حرکت و موفقیت آن­ ها را نیز فراهم می ­کند. این ارزش ­ها، اصول و رویه ­های مشترک که نستی و سالی در کتابشان از آن­ها پرده بر می ­دارند؛ دقیقاً سرفصل­ های کتاب ارزشمند «توسعه فوتبال پایه» هستند. این همان نقطه تمایز و البته نقطه عزیمت کتاب نستی و سالی است. اینکه آن­ها به جای حدس و گمان و پرداختن به مسائل سطحی و ظاهری زمین بازی، پا را فراتر گذاشته و سفر طولانی و اکتشافی خود به کارخانه­ های بازیکن­ سازی بهترین باشگاه ­های دنیا نظیر بارسلونا، آژاکس، بایرن­مونیخ، بایر لورکوزن، فاینورد، اوسر، میدلزبرو و سه سازمان فوتبالی موفق یعنی فدراسیون­ های فوتبال هلند، فرانسه و مرکز آسپایر قطر را با هدف پاسخ به این سئوالات آغاز کردند. بنابراین کتاب آن­ ها از منظر طرح موضوعات بکر و تازه پیرامون فلسفه، تفکر و نحوهء مدیریت باشگاه­ ها و آکادمی­ های موفق دنیا، کتابی شگفت­ انگیز و غیرقابل تصور محسوب می ­شود.
همان­طور که اشاره شد؛ کتاب «توسعه فوتبال پایه» کتابی اکتشافی است؛ از ساختار آکادمی­ های موفق و الگوی حکمرانی آن­ ها گرفته تا نحوهء جذب و اقامت بازیکنان و البته استخدام مربیان؛ به سئوالات ریز و درشت ما پاسخ می­دهد و البته که برای خواننده ایرانی حاوی جذابیت ­های بیشتری است. چراکه او را از توهم «فوتبال حرفه ­ای» خارج می­ کند. این جمله منکر تلاش مدیران، ستارگان تاریخ­ ساز و البته صدها مربی بازیکن ­ساز این مرز و بوم نیست؛ این جمله دقیقاً علت تأخر و در جا زدن ما در حوزهء فوتبال حرفه­ ای را آشکار می ­کند. جایی که بر ضرورت وجود یک چرخه استعدادیابی و استعدادپروری در ساختار باشگاه ­ها تأکید می­کند و تداوم موفقیت باشگاه را منوط به وجود و حرکت اثرگذار آن می­ داند. بنابراین تا زمانی که باشگاه­های فوتبال ایران فاقد ساختار منظم و نظام­مند فوتبال پایه هستند، به هیچ عنوان حق ندارند که ادعای حرفه­ ای­ گرایی داشته باشند و البته این امر نشان می ­دهد که آن­ ها فاقد برنامه ­ای منسجم و علمی برای آینده خود هستند. انحراف استراتژیکی که نه تنها چرخهء اقتصادی باشگاه ­ها که آینده تیم ­های ملی رده­ های مختلف کشور را نیز تحت تأثیر منفی قرار می­ دهد...