کتاب ده طراح صحنه

نوشتن درباره تاریخ طراحی صحنه ایران و طراحان برتر آن، کاری بسیار دشوار بود. بسیار دشوارتر از آنچه در ابتدا تصور می شد. کار از آنجا آغاز شد که چه کسانی باید در فهرست 10 نفره این کتاب قرار بگیرند. با شمورت هایی که با ناشر و مدیر مجموعه کتاب های 10، جناب آقای آرش تنهایی صورت گرفت دریافتم برای ایشان انتخاب مولفان انتخاب شده مهم است . یعنی اگر آنها پیام فروتن را برای نگارش این کتاب انتخاب کرده اند، به رای او احترام گذاشته و انتخاب های او را معیار گزینش 10 طراح صحنه برتر تاریخ تئاتر ایران می دانند. این رویکرد، کار را برای من دشوارتر ساخت. حالا دیگر تمام مسئولیت انتخاب 10 طراح برتر، مستقیماً بر دوش خودم بود و گریزی از آن نبود. موضوع را در شبکه اجتماعی فیس بوک مطرح کردم و از دوستان تئاتری و علاقمندان به این عرصه تقاض کردم تا انتخاب های خود را به صورت کامنت اظهار کنند. نتایج بدی به دست نیامد، اگرچه پاسخ ها اندک بود و نمی شد به آن استناد کرد و این جواب ها را معیار انتخاب نهایی قرار داد. به هر حال با مطالعه برخی منابع، مشاوره با اساتید این عرصه، گفت و گو با تعدادی هنرمندان و دست آخر مشورت مجدد با ناشر و مدیر مجموعه 10، فهرست نهایی به دست آمد و کار آغاز شد. اما ...

آنها که جایشان خالیست | نوشتن درباره تاریخ طراحی صحنه ایران و طراحان برتر آن، کاری بسیار دشوار بود. بسیار بسیار دشوارتر از آنچه در ابتدا تصور می شد. بزرگان بسیاری در عرصه طراحی صحنه ایران فعالیت کرده می کنند. اسم هایی در فهرست 10 نفره ما نیست که حتما باید می بود. اسامی ای همچون: رفیع حالتی، محمود ظهرالدینی، نعمت الله مصیری، خان بابا صدری، محسن سهیلی، نور محمد میرعمادی، مهدی مقبل، مصطفی اژدری، نفی قویدل، علی دلپذیر، اصغر صانعی، محسن دولو، حسین محسنی، سامی تحصنی، عباس مهرپویا، منوچهر شیبانی، زهرا خواجه نوری، سیروس افهمی و صالح پناهی. اما هنرمندان یاد شده که متعلق به نسل های اول و دوم صحنه پردازی در تئاتر ایران هستند. بیش از آن که به عنوانط راح (به مفهوم امروزی کلمه) به شمار آیند، در مقام دکوراتور و مجری دکور شناخته می شوند. هنرمندانی که غالباً تلاش خود را مصروف ایجاد شکل و شمایلی کاملاً مرتبط به متن و نمایش می ساختند، بی آن که با طراحی صحنه و ایده های مرتبط با آن، مولفه قابل اعتنایی را به اثر بیفزایند. آنها بیش از آن که طراح صحنه بوده باشند، نقاش و دکورساز بوده اند. به همین دلیل به رغم اهمیت و جایگاه ویژه شان در پیشبرد هنر صحنه پردازی در ایران، در فهرست طراحان صحنه این کتاب قرار نگرفته اند...