کتاب بوم گردی اجتماع محور پایدار

در جهان معاصر، گردشگری به یکی از بزرگ‌ترین و تأثیرگذارترین پدیده‌های اجتماعی-اقتصادی تبدیل شده است. در این میان، توجه به الگوهایی که صرفاً به منافع اقتصادی نمی‌اندیشند، بلکه حفظ منابع طبیعی، ویژگی‌های فرهنگی و توانمندسازی جامعه محلی را نیز در اولویت قرار می‌دهند، از اهمیت بسزایی برخوردار است. فصل اول این کتاب به سیر تحول مفهومی این نوع از گردشگری اختصاص دارد. فصل دوم به تبیین مبانی نظری و مفهومی گردشگری اجتماع‌محور به عنوان رویکردی مشارکتی در مسیر توسعه پایدار جوامع محلی می‌پردازد. فصل سوم به عنوان فصلی اساسی، به بررسی نظریه‌ها و دیدگاه‌های مرتبط می‌پردازد. این فصل به دو بخش اصلی تقسیم می‌شود: نخست، مهم‌ترین نظریه‌های حوزه گردشگری (مانند چرخه زندگی باتلر، سیستم لیپر، سلسله مراتب مزلو، مدل انگیزش سفر ایزو-آهولا و نظریه تبادل اجتماعی) با هدف درک رفتار و نیازهای گردشگران تحلیل می‌شوند. دوم، نظریه‌های برنامه‌ریزی مشارکتی و سطوح مشارکت (مانند نردبان مشارکت آرنشتاین و نظریه‌های دیویدسون، دریسکل و میجلی) بررسی می‌شوند تا چارچوبی برای تحلیل کیفیت مشارکت در توسعه گردشگری فراهم آید. افزون بر این، پارادایم‌های فکری ایدئالیسم و پراگماتیسم در زمینه بوم‌گردی اجتماع‌محور پایدار واکاوی شده و ابعاد فلسفی توسعه پایدار مشخص می‌گردد. در پایان این فصل، الگوها و مدل‌های موفق جهانی (مانند روش مؤسسه مطالعات کوهستان، بنیاد رست و تجربه مالزی) به عنوان راهنماهای عملی برای توسعه بومی ارائه شده‌اند.
فصل چهارم مراحل توسعه بوم‌گردی اجتماع‌محور را توضیح می‌دهد. فصل پنجم که جنبه راهبردی و عملی دارد، به ارائه راهکارهای گام‌به‌گام برای آغاز، توسعه و پایداری پروژه‌های بوم‌گردی اجتماع‌محور می‌پردازد. فصل ششم به عنوان نقطه عطف کتاب، به تدوین مدل پیشنهادی SCBET (بوم‌گردی اجتماع‌محور پایدار) بر پایه یافته‌های نظری و تجربی فصول پیشین می‌پردازد. در مجموع، این اثر می‌کوشد تا با ارائه ترکیبی منسجم از مبانی نظری غنی و راهبردهای عملی کاربردی، منبعی ارزشمند برای پژوهشگران، فعالان میدانی، سیاست‌گذاران و جامعه محلی باشد. هدف نهایی، کمک به برنامه‌ریزی و اجرای پروژه‌های موفق بوم‌گردی اجتماع‌محور، گسترش دانش نظری، ارتقای تجربه عملی و در نهایت، گام نهادن در مسیر توسعه‌ای پایدار و بومی برای مناطق مختلف، به‌ویژه در ایران عزیز است.