کتاب کویر و کوه: نخستین دفترنگاره های محمدحسن جواهری

محمدحسن جواهری، فرزند قدرت‌الله و کوکب، در سال ۱۳۳۴ خورشیدی در شهر سمنان به دنیا آمد. او از خانواده‌ای برخاسته که از پیشگامان موسیقی در سمنان بوده‌اند. وی در سال ۱۳۵۵ از آموزش عالی تکنولوژی سمنان فارغ‌التحصیل شد و فعالیت حرفه‌ای خود را در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان آغاز کرد. بین سال‌های ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۸، تحت هدایت استادان بزرگی مانند پرویز کلانتری و بهروز غریب‌پور، در زمینه تدریس نقاشی و نمایش در سمنان و سایر شهرها مشغول به کار بود.

او نویسنده آثار متعددی برای کودکان و نوجوانان است؛ اشعاری چون "جوجه‌های آخر پاییز"، "شعر شیرین بهار"، "سوزن سبز بهار" و "مهر باران" از جمله آثار او هستند. همچنین با همکاری زنده‌یاد پرویز پژوم شریعتی، واژه‌نامه گویش باستانی سمنانی را گردآوری کرده است. افزون بر این، مجموعه‌ای از اشعار به گویش سمنانی و زبان فارسی نیز از او به چاپ رسیده است. در حال حاضر، او عضو انجمن تصویرگران و نویسندگان کتاب کودک ایران است و مدیریت هنرهای تجسمی شرکت تعاونی آفرینش‌های هنری (آگاه) و آموزشگاه شورانگیز را بر عهده دارد. از دیگر دستاوردهای او تألیف کتاب‌هایی مانند طراحی ۱ و ۲، یادمانده‌های معماری سنتی سمنان و فیروزکوه، مبانی و مبادی نقاشی کودکان، و نگارگری رنگ روغن گام به گام است.

آثار محمد حسن جواهری تلاشی عمیق و اکسپرسیو برای بازنمایی ساختارها و بافت‌های معماری سنتی روستایی ایران در پهنه جلگه‌ها و بیابان‌های کویری را به تصویر می‌کشد. در این راستا، طراحی‌ها و نقاشی‌های او بر پایه چهارچوب‌های زیباشناسانه‌ای استوارند که عناصر معماری بومی روستاها را به وضوح مجسم می‌سازند. جواهری با دانش، مهارت، و درکی حسی و منطقی، این ویژگی‌ها را در قالبی هماهنگ از نظر کمپوزیسیون، زاویه دید، و شیوه اجرایی بر آثار خود نمایان کرده است. هرچند این آثار واقع‌گرایانه به نظر می‌رسند، اما به‌گونه‌ای هنرمندانه حس زندگی ساده و عمیق مردم روستا و منطقه را در ضمیر مخاطب زنده کرده و به او انتقال می‌دهند