در دهه‌های اخیر، شناسایی اعتیاد به عنوان بیماری و نقش نظام درمانی به عنوان معین نظام کیفری برای کمک به ترک و یا کنترل وابستگی به مواد مخدر رفته رفته در قوانین کشورهای مختلف به رسمیت شناخته شده است. به موازات تحوّلات سایر شاخه‌های علوم جنایی، حقوق کیفری مواد مخدر نیز از دستاوردهای علوم تجربی در این راستا بهره برده است. درمان معتادان به مواد مخدر از رهگذر تعامل میان نظام عدالت کیفری و نظام سلامت عمومی، چندین دهه است که توجّه سیاستگذاران را به خود جلب نموده است.
اثر پیش‌رو، خلاصه‌ای ارزشمند از پژوهش دوسالة بین‌المللی دربارة ارزیابی درمان اعتیاد به مواد مخدر در مقایسه با تحمیل کیفر در کشورهای اتریش، لهستان و اسپانیا بوده و درصدد ارائة تحلیلی جامع از قانونگذاری ملّی و اجرای آنها در کشورهای مورد اشاره می‌باشد. اثر حاضر با هدف ارزیابی سیاست‌های ناشی از کاربست قوانین مواد مخدر از یکسو و برنامه‌های نظام درمانی برای درمان و یا پیشگیری از عود اعتیاد تدوین یافته و در نیل به این مقصود با اقبال جهانی مواجه شده است. نویسندگان این اثر، با نگاهی موشکافانه و تطبیقی درصدد شناسایی ساختارهای جامع سیاست مدیریت مواد مخدر برآمدند و در همین راستا در گام نخست به تشریح تحولات نظام کیفری کشورهای خود در مواجهه با جرایم مواد مخدر پرداخته‌اند. البتّه، با نظر به اهمیت نگاه انتقادی در تعالی و پیشرفت حقوق کیفری، آنان با نگاهی علمی نقاط قوت و ضعف قوانین کیفری مواد مخدر فعلی را مورد بررسی قرار داده و به بررسی موضع قانونگذاران کشور متبوعشان در مورد جایگاه اعتیاد به عنوان بیماری پرداخته‌اند.
خالقان این اثر در کنار مطالعة فرآیند کیفری جرایم مواد مخدر، از بررسی تأثیر قوانین بین‌المللی و اروپایی بر اصلاحات قوانین موجود غافل نمانده‌اند. آنها با نگاهی متأثر از دانش سیاست جنایی، اولاً، به بزه اداری مواد مخدر از یک سو و جایگاه نظام سلامت عمومی از سوی دیگر نیز توجه داشته و به تبیین لایه‌های مختلف سیاست مواد مخدر کشورهایشان می‌پردازند. ثانیاً، با اشعار بر هدف نهایی دستگاه عدالت کیفری در برابر بیماران معتاد، یعنی درمان، گام مهمی در راستای تبیین جایگاه استراتژی‌ها و یا راهبردهای خروج از فرآیند کیفری پرداخته‌اند. در همین راستا، در سه فصل نخست این اثر، به تفصیل با استراتژی‌های خروج مجرمان معتاد از فرآیند کیفری و امکانات و تسهیلاتی را که مقنن برای نیل به این مهم در نظر گرفته است، آشنا خواهیم شد.
