اگر وضعیت ورزش و تربیت بدنی پنجاه سال پیش را بررسی کنیم، در خواهیم یافت که در آن دوران ابزار ورزشی، مسیرهای دویدن عمومی، و مسیرهای دوچرخه سواری کمیاب بود؛ فروشگاه ها مملو از کفش های ورزشی، تردمیل، و دوچرخه های ثابت نبود. روانشناسی در آن زمان چندان به ورزش اهمیت نمی داد؛ متخصص تحصیل کرده در روانشناسی ورزشی وجود نداشت؛ برنامه ای برای آموزش نبود،؛ تحقیقات در این زمینه اندک بود؛ کسانی که بر ورزش تاکید می کردند اندک بودند؛ اما همین تعداد اندک شروع به نوشتن درباره اثر ورزش بر جامعه، اثر تماشاگر بر ورزشکار، و اثر ورزش بر شخصیت بچه ها، سوگیری در مشارکت زنان در ورزش، و... کردند. در آن روزها مکتوبات علمی - چه تجربی، چه مطالعه موردی - که مربیان یا علاقمندان بتوانند از آن استفاده کنند ناچیز بود. مربیان یا روان شناسان به حال خود رها بودند. اما از آن زمان مدت زیادی گذشته است، درس های زیادی آموخته شده و خوشبختانه اکنون نتیجه آن درس ها به صورت های گوناگون در اختیار علاقه مندان است. با این حال هنوز هم برنامه های آموزشی برای تربیت متخصص روانشناسی ورزشی کم و برنامه هایی که به روان شناسان کمک کند تا تخصص خود را در حيطه تربیت بدنی و ورزش گسترش دهند کمتر است. کسانی که علاقمندند تا حرفه روانشناسی ورزشی را برای خود انتخاب کنند هنوز در یافتن تجربه به منظور کسب آمادگی مواجهه با چالش های آینده شغلی همراهان زیادی ندارند، و کمبود کتاب جامع که بتواند هم به عنوان زیر بنای نظری به کار رود و هم به عنوان راهنمای عملی، از همه بارزتر است. اینجانب، در مقام رئیس انجمن روان شناسی ورزشی ایران، به این کمبودها واقفم، و بدیهی است که باید برای رفع آنها تلاش کنم.
به عنوانی یکی از این تلاش ها، خدای بزرگ را شکر می کنم که فرصت ترجمه این کتاب را به من و همکارانم اهدا کرد. کسانی که ورزش کرده اند، چه تفریحی، چه قهرمانی، این حقیقت را دریافته اند که ورزش به طرز غیرقابل وصفی تحت تاثیر شرایط روانشناختی است. به طور کلی، متغیرهای روانشناختی چه پایدار باشند مانند خصلت ها، چه ناپایدار مانند هیجانات، بر عملکرد ورزشکار اثر می گذارند. از آن گذشته، ورزش به خودی خود اثرات روان شناختی فراوانی دارد که با پایبندی ورزشکار به فعالیت ورزشی، دوام خواهند یافت. این کتاب به هر دو جنبه پرداخته است. از دیدگاهی، روانشناسی ورزشی دو جنبه آکادمیک و کاربردی دارد. هر چند کاربران این دو جنبه متفاوتند و مقاصدشان نیز ظاهرا متفاوت است، اما کتاب حاضر با این پیش فرض هر دو گروه به شکوفایی ورزشکار می اندیشند، شامل هر دو جنبه است.
کتاب حاضر هفت بخش جذاب دارد. از بخش اول که علم روانشناسی ورزشی را معرفی و مسائل مقدماتی را مطرح می کند که بگذریم، بخش دوم شرایط روانشناختی ورزشکاران؛ بخش سوم، فضای ورزش؛ بخش چهارم، روابط در ورزش؛ بخش پنجم بهتر شدن عملکرد ورزشی؛ بخشش ششم، سلامت روانی؛ و بخش هفتم، به مسائل تربیتی در ورزش می پردازد. می بینید که همه آنچه که روانشناس ورزشی با آن سروکار دارد در این کتاب آمده است. پانزده سال پیش، دنیل لندرز روانشناس برجسته ورزشی دانشگاه اریزونا که به تاکید اینجانب برای سخنرانی در کنگره بین المللی علوم ورزشی از طرف پژوهشگاه تربیت بدنی و علوم ورزشی به تهران دعوت شده بود، ویرایش اول این کتاب را به من هدیه داد و مرا به تدریس آن سفارش کرد. همان ویرایش اول هم کامل و شامل تمام مواردی بود که می شد تا آن زمان تدریس کرد. میل به ترجمه این کتاب همیشه در من وجود داشت، اما تبدیل به عمل نشد تا زمانی که اشتیاق شدید جوانانی که نامشان هم اکنون به عنوان مترجمان این کتاب آمده است، همت راه شد. حقیقتا در صورتی که آنان به این مهم اصرار نمی کردند، ممکن بود که من برای همیشه به تدریس متن انگلیسی کتاب بسنده کنم. ویرایش پنجم کتاب طبیعتا کامل تر از ویرایش های قبلی است. در این ویرایش علم و تجربه نویسندگان به دستورالعمل هایی تبدیل شده که اجرای آنها ذهن را معلم، مربی بدنساز، و روان شناس را برای اثربخشی بیشتر آماده می کند. این که روی صحبت کتاب فقط با روانشناس نیست و معلمان و مربیان و بدنسازان را نیز شامل می شود، از برتری های این کتاب است. ما هم هنگام ترجمه برای سهولت درک مفاهیم، مثال ها و اسامی را تا جایی که ممکن بود تغییر داده ایم.
