کتاب روش های تحقیق در مدیریت

وجود سازمان هایی که بتوانند در شرایط پیچیدگی، رقابت و عدم اطمینان در مسیر پر فراز تغییرات سریع با کارآمدی و اثر بخشی از عهده وظایف خود برآیند از مهم ترین ابزار دستیابی به تحول و پیشرفت جامعه است. در دوران ما سازمانها جایگاه برجسته ای در ساختار اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی پیدا کرده اند و بسیاری از فعالیت های اساسی و حیاتی مربوط به زندگی مردم در این سازمانها انجام می گیرد لذا زندگی بدون وجود سازمان های گوناگون آموزشی، صنعتی، تولیدی، بازرگانی، خدماتی، سیاسی و نظامی تقریبا غیر ممکن است.

گرداننده اصلی این گردونه سازمان ها، انسان ها هستند که به کالبد سازمانها جان می بخشند و تحقق هدفها را میسر می سازند. بدون انسان، سازمانها بی معنی است و مدیریت آنها امری موهوم.

مدیریت سازمانها بطور عام و کلی و کارکردهای مدیریت بطور خاص (برنامه ریزی، سازماندهی، هدایت، هماهنگی و نظارت)، تابع و مبتنی بر تحقیقات سازمانی،

جامعه شناختی و روانشناختی و پژوهش در سایر علوم بین رشته ای است و لذا مدیران سازمان ها باید از میان افرادی برگزیده شوند که با تحقیق و بنیادهای پژوهش سر و کار داشته و در اجرایی نمودن کارکردها از مطالعه یافته های پژوهشی دست نکشند و برای پیشبرد امور مدیریتی تحت سرپرستی خویش با محیط های علمی و پژوهشگران درتماس باشند.

وقتی مدیران به انواع نظریه های مدیریت دست پیدا می کنند هر یک ممکن است آنها را در فهم واقعیت های مدیریت و پیش بینی و کنترل رویدادهای سازمانی یاری دهند، آموزش و پژوهش منظم نظریه های علمی مدیریت تغییراتی در دانش و معلومات، نگرش و رفتار مدیران بوجود می آورد و موجب می شود تئوری های علمی به تدریج جانشین تجربیات شخصی شده و از این راه، رفتار و کردار مدیران اصلاح و بهبود یابد.

همچنین فهم فرآیند پژوهش برای هر کس که در محیط سازمان مدیریت می کند یا قرار است در این زمینه مسئولیت پیدا کند بسیار حائز اهمیت است. دلایل متعددی بر صحت این موضوع اقامه و تائید شده است از جمله آنکه: افراد در سمت مدیر و مسئول سازمان ها همواره برای تصمیم گیری به یافته های پژوهشی و به اطلاعات صحيح و قابل اطمینان نیازمندند.

تصمیمات باید اتخاذ شود و تصمیمات بهینه زمانی اتخاذ می شوند که اطلاعات مرتبط، صحیح، دقیق و بهنگام باشد. بطور مثال فرض کنید مدیر عامل یا رئیس اداره از شما بخواهد برای افزایش روحیه کارکنان برنامه ریزی کنید، شما چه اطلاعاتی نیاز دارید؟ چگونه و از چه روشهای جمع آوری داده ها استفاده می کنید؟ از چه تکنیک هایی برای تجزیه و تحلیل و جمع بندی اطلاعات بهره   می گیرید؟ نتایج را چگونه تدوین می کنید؟ و سرانجام برای دگرگون ساختن موقعیت (چه تصمیماتی می گیرید و چه می توانید بکنید؟ این پرسش ها مستلزم پاسخ ها و اطلاعاتی است که قابل اعتماد بوده و مبتنی بر روش های علمی تحقیق و به عبارت ساده تر نیازمند تحقیق و پژوهش در امور سازمان و مدیریت باشد.

علاوه بر موقعیت هایی که پژوهش می تواند به مدیر در اتخاذ تصمیمات کمک کند، موقعیت های متعدد دیگری هم وجود دارد که فهم فرآیند پژوهش برای اثر بخشی سازمانی یا عملکرد مطلوب مدير حائز اهمیت است. بدیهی ترین این موقعیت ها هنگامی است که اطلاعات حاصل از یک پرونده تحقیقاتی پایان یافته و باید توسط شما ارزیابی شود. بنابراین کسب معلومات در فرآیند درک پژوهش نیاز به ابزار، روش و کنکاش دارد. اساسا محققان، استادان، مدیران و دانشجویان مدیریت که می خواهند بیشتر بدانند و مجهولی را کشف و بر دامنه دانش مدیریت و سازمان بیفزایند، باید ازروش های تحقیق آگاهی یافته، فنون کشف واقعیت ها و شناخت حقایق را فرا گیرند.

نوشته حاضر بعنوان منبعی برای شناخت تحقیق در مدیریت و تفکر و روش علمی بر این اساس نگارش شده است که اساسا فهم و درک فعالیت های پیچیده انسانها به ویژه در موقعیت های سازمانی و مدیریتی بسیار دشوار است و بدون شایستگی فنی و روش شناسی، گردآوری اطلاعات بر پایه و درک مقصود بنیادی ماهیت پژوهش علمی که به عبارتی مطالعه سیستماتیک، عینی و کنترل شده روابط بین پدیده هاست، بی معنا

این کتاب قبلا بعنوان جزوه درسی روش های تحقیق به مدت ۱۲ سال در دانشکده های مدیریت دانشگاه علامه طباطبایی، دانشگاه هوایی و دانشگاه آزاد اسلامی خواهد بود.

در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد تدریس شده است که پس از دریافت بازخورهای سازنده توسط اساتید، تجدید نظر و با اعمال تغییرات تکمیلی، اینک با حذف بسیاری از حواشی و توضیحات کلی در چاپ سوم، با همت دست اندرکاران

کتاب حاضر مشتمل بر ۱۱ فصل می باشد که فصل اول به تشریح منابع و روش های انتشارات عابد به زیور طبع آراسته می شود. شناخت علم، سیر تفکر و بینش علمی، دیدگاه های علم، اهداف علم، رابطه نظریه و عمل و روش علمی می پردازد. تحقیق علمی، فرایند روش علمی تحقیق و ویژگی های آن، موضوع دومین فصل است. فصل سوم به مراحل انجام یک تحقیق علمی اشاره می کند. در فصل چهارم انواع متغیرهای تحقیق و تعاریف عملیاتی آنها مورد بحث و بررسی قرار می گیرد. فصل پنجم به ادبیات و پیشینه تحقیقات و چگونگی بازنگری و نقد آنها می پردازد. در فصل ششم انواع روش های علمی تحقیق و طرحهای تجربی و شبه تجربی تشریح می شود و در فصل هفتم مسائل مربوط به جامعه، چارچوب نمونه و انواع روش های نمونه گیری مورد بحث واقع می شود. فصل هشتم ابزار و روش های گردآوری داده ها را تشریح می کند. در فصل نهم آمار و اندازه گیری، مقیاس های سنجش و تکنیک های آماری در تحقیق بیان می گردد. در فصل دهم چگونگی تحلیل و تفسیر نتایج و در فصل آخر چگونگی تهیه طرح و گزارش تحقیق ارائه می شود.