گسترش فناوری اطلاعات و ارتباطات در سال های پایانی قرن بیستم و ورود آن به برنامه های آموزشی کشورها، لزوم به کارگیری این پدیده را در فرآیندهای یاددهی- یادگیری افزایش داده است. تکامل ابزارهای آموزش، به خصوص آموزش به کمک رایانه، جنبه های نوینی را در فرآیند آموزش به وجود آورده است. بانفوذ وسایل ارتباط از راه دور به عمق جامعه، ابزارها و روش های آموزش نیز دچار تحول شدند. تحول این ابزارها و روش ها، در جهتی است که هر فرد در هر زمان و مکان بتواند با امکانات و در بازه ی زمانی که مشخص می کند، مشغول یادگیری شود یکی از مهم ترین ابزارهایی که امروزه در عرصه جهانی، به ویژه در آموزش عالی مطرح بوده و به شدت در حال گسترش و احراز اعتبار برای خویش است، دوره های آنلاین باز گسترده (MOOC) هستند. این دوره ها به عنوان منابع آزاد آموزشی و دیجیتالی، به صورت رایگان در اختیار دانشجویان و محققان و اعضای هیئت علمی برای بهره برداری و یادگیری و آموزش و تحقیق در دسترس می باشند. دوره های آنلاین باز گسترده سبب می گردند که دانشگاهها رسالت خود را در خدمت به جامعه در زمینه ی تحقق جامعه یادگیری و یادگیری مادام العمر ایفا نمایند. این دوره ها به گسترده نمودن عدالت دانشگاهی، روزآمد نمودن دانش، ارتقای بهره وری آموزشی، کاربردی تر نمودن آموزش های پویاتر نمودن و انعطاف پذیری بالای برنامه درسی، و گسترش ارتباطات بین المللی در برنامه درسی آموزش عالی کمک می نمایند.
با توجه به اهمیت و مزایای عمده ای که دوره های آنلاین باز گسترده برای آموزش عالی دارند، اتخاذ راهبردهایی به منظور مواجهه کارآمد و بهره گیری اثربخش از این دوره ها در راستای عقب نماندن آموزش عالی کشور در عرصه رقابت جهانی، امری اجتناب ناپذیر می نماید. کتاب حاضر با هدف آشنایی ذی نفعان آموزش عالی با مباحث مرتبط با دوره های آنلاین باز گسترده در آموزش عالی، در پنج فصل به شرح ذیل تنظیم گردیده است فصل اول به معرفی فناوری اطلاعات و ارتباطات و آموزش مجازی پرداخته است. در این فصلبه تعریف فناوری، جایگاه فناوری و ارتباطات در آموزش، ظهور فاوا و نقش آن در تولید دانش، و مباحثی در آموزش مجازی، و دانشگاه مجازی پرداخته شده است. فصل دوم با عنوان برنامه درسی مجازی در آموزش عالی، به مباحثی در زمینه ی ارزش های بنیادین در تعریف شیوه تعلیم بازی شکستن مرزهای جغرافیایی، انعطاف پذیری در تجربه آموزشی، و نیز نشانگرهای انعطاف پذیری و حق انتخاب فراگیران پرداخته است. در فصل سوم باورهای فلسفی و ارزش های آموزش باز در آموزش ، به بحث در زمینه ی موضوعاتی همچون تعریف موک، تاریخچه موک، انواع موک، خدمات ارائه شده توسط موک، جایگاه موک در آموزش عالی، و معرفی چند نمونه از دوره های معروف موک در دنیا پرداخته شده است. در فصل چهارم کارکردهای موک ها در آموزش عالی ، با بحث در زمینهی دیدگاه های دانشجویان در مورد ارزش آموزشی موک، چشم انداز و انگیزه های دانشجویان برای ثبت نام در موک، و چشم انداز و انگیزه های مدرسان برای ثبت نام در موک، پرداخته است.
امید است که اثر حاضر بتواند نقش به سزایی در بستر سازی و نهادینه نمودن ارزش های موک در آموزش عالی کشور عزیزمان ایفا نموده و مسیر را برای کارهای علمی بیشتر در این زمینه با توجه به تحولات فناورانه در عرصه جهانی هموار نماید.