این کتاب با هدف ارائه نظریه و روش تحلیل گفتمان ادبی، به شناسایی و بررسی چهار نظام گفتمانی مهم در ادبیات میپردازد: نظام گفتمانی کنشی، نظام گفتمانی تنشی، نظام گفتمانی شوشی و نظام گفتمانی بوشی. دیدگاه گفتمانی با رویکرد نشانه-معناشناختی، برخلاف روشهای ساختگرایی که تولیدات زبانی را ابژههایی بیرونی و مستقل میدانستند، بر حضور پویا و دینامیک گفتمانی و تعامل بین نیروهای همسو و ناهمسو تأکید دارد.
نظام گفتمانی کنشی نشان میدهد که چگونه کنش در مرکز عملیات روایی قرار گرفته و فرآیند دگرگونی معنایی را رهبری میکند. نظام گفتمانی تنشی بر اساس تنیدگی بین دو فضای گسترهای و فشارهای شکل میگیرد و تنش را در مرکز فرآیند گفتمانی قرار میدهد. نظام گفتمانی شوشی با پدیدارشناسی حضور و تجربه زیسته درگیر است و کنش جای خود را به رابطه حسی-ادراکی میدهد. نظام گفتمانی بوشی فرآیندی است که از مسیر ساختار خارج شده و با گسست و چالش همراه است.
نویسنده در فصول چهارگانه کتاب، برای شرح بهتر هر یک از این نظامها به تحلیل آثاری چون «سنگی بر گوری» از جلال آلاحمد، «انتری که لوطیش مرده بود» و «روز اول قبر» از صادق چوبک و «رویاهای یک گردشگر تنها» از ژان ژاک روسو پرداخته است.
-230x250.jpg "کتاب مبانی منطق و روش شناسی")
