کتاب روزنامه سفر (سفرنامه طبس تا مکه معظمه)

 شرحی بر : روزنامه سفرمکه ی حاجی خانم آغا جميل السلطنه ( زنده به سال ۱۳۲۳ ق ) همسر عماد الملک حاکم طبس ( ۱۳۰۳-١٣٠٤ هـ.ق ) در راستای تحقیق در باره ی تاریخ طبس و بدست آوردن نسخ خطی منحصر ، تا کنون چندین اثر را احیا ، معرفی و منتشر نموده ام . کتاب حاضر نیز از جمله نسخ خطی دوره قاجار است که توسط همسر جوان عماد الملک حاکم طبس نگارش شده که خلاصه ای از کتاب بدین شرح است : ایـن کـتـاب « روزنامه چه سفر خیریت اثر سرکار نوابـه عليـه عاليه حاجیه شاهزاده خانم » به مگهی مکرمه است . این شاهزاده خانم قاجاری سفر خود را از چهارشنبه بیست و یکم شعبان المعظم سال ( ۱۳۰۳ هـ . ق ) شروع می کند و در یازدهم ذی حجه سال ( 1304 هـ.ق ) به طبس برمی گردد.آن چه که در وهله اول مهم بود ، عنوان کتاب است . این سفرنامه در فهرست نسخ خطی سازمان اسناد و کتابخانه ملی با عنوان [۱:۱۶ بعدازظهر, ۱۴۰۱/۳/۲۲] ipketab: روزنامه سفر قراردادی « روزنامه سفر مکه » آمده است . از یک سو به نظر می رسید که این عنوان بسیار کلی است و از سویی دیگر نام نویسنده سفرنامه نیز مشخص نگردید . از این رو با توجه به اطلاعاتی که می توان به دست آورد . دو راه وجود داشت . نخست عنوان سفرنامه دختر مبارک میرزا ، دوم سفرنامه همسر عمادالملک و سوم سفرنامه ی طبس تا مکهی معظمه ، با توجه به این که ؛ داشتن عنوان سفرنامه که مبداء و مقصد را مشخص کند جاذب تر بنظر رسید ، شق سوم برگزیده شد . مبارک میرزا اگر چه پسر محمود میرزا قاجار و در واقع نوه فتحعلی شاه است ؛ اما گویا در قم ساکن بود و به ویژه در دو دهه اواخر عمر خود به خدمات دولتی کمتر اشتغال داشت . از سویی دیگر عمادالملک برای مدت ها حاکم تون و طبس بود و ناصرالدین شاه در ازدواجش با این شاهزاده خانم دخیل بود . همسر عمادالملک بیش از هجده سال از ورودش به طبس می گذشت که تصمیم به این سفر می گیرد و در واقع در مدت این هجده سال ، هیچ ملاقاتی با پدرش نداشته است و از آن جایی کـه مـادرش نـیـز بـا او در طبس و در خانه عمادالملک زنـدگی می کرده ، پدرش زن دیگری نیز اختیار می کند .