کتاب سفر نویسنده

بعضی کتاب‌ها فقط درباره‌ی نوشتن سخن می‌گویند؛ اما «سفر نویسنده: ساختار اسطوره‌ای برای نویسندگان» بیش از آنکه یک راهنمای آموزشی باشد، شبیه نقشه‌ای پنهان برای فهمِ جوهر روایت و ساختن رؤیاها است. کریستوفر ووگلر با الهام از نظریه‌ی سفر قهرمانِ جوزف کمبل نشان می‌دهد چرا از حماسه‌های کهن تا جهانِ جنگ ستارگان، هنوز بسیاری از داستان‌های ماندگار بر الگویی مشترک بنا می‌شوند: انسانی که از جهان آشنای خود جدا می‌شود، از دلِ بحران و تاریکی عبور می‌کند و در پایان، دیگر همان انسان سابق نیست. مزیت اصلی سفر نویسنده در این است که اسطوره را از قلمرو نظریه‌های انتزاعی بیرون می‌آورد و آن را به زبانی زنده برای روایت تبدیل می‌کند. ووگلر با نثری روشن و گیرا، ساختارهای بنیادین داستان را، از قهرمان و مرشد تا سایه، آستانه و بازگشت، نه به‌عنوان مفاهیمی صرفاً تحلیلی، بلکه همچون نیروهایی زنده در دلِ روایت توضیح می‌دهد؛ نیروهایی که سبب می‌شوند بعضی داستان‌ها در حافظه‌ی جمعی ماندگار شوند و بعضی دیگر در همان لحظه‌ی پایان فراموش شوند. از همین‌رو، این کتاب طی سال‌ها به یکی از اثرگذارترین منابع برای فیلمنامه‌نویسان، رمان‌نویسان و روایت‌پردازان معاصر بدل شده است. ویراست حاضر که به مناسب بیست‏وپنجمین سالگرد انتشار کتاب منتشر شده، بیش از آنکه یک بازنشر ساده باشد، شبیه بازگشت دوباره‌ی خودِ کتاب به سفر قهرمان است؛ بازگشتی کمال‌یافته‌تر و دگرگون‌شده به اثری که طی دهه‌ها بر روایت‌پردازی معاصر تأثیر گذاشته است. ووگلر در این نسخه، با افزودن فصل‌ها و ضمیمه‌های تازه، مثال‌های روزآمد، تحلیل‌های گسترده‌تر و تصویرسازی‌های جدید، به بازاندیشی ایده‌های خود پرداخته و در مجموع نسبت به ویراست‌های گذشته ۳۰ درصد به محتوای کتاب افزوده است. لحن این ویراست نسبت به نسخه‌های پیشین تأملی‌تر و عمیق‌تر شده؛ گویی نویسنده پس از سال‌ها زیستن در جهان قصه‌ها، اکنون با نگاهی کامل‌تر و آگاه‌تر به همان مسیر بازگشته است.

بخشی از کتاب:

صحنه می‌تواند واژگونی نوعی ساختار دیرینۀ قدرت باشد. شخصیتی فرودست با تهدید و ارعاب به قدرت می‌رسد. مردم علیه شخصیتی مستبد می‌شورند. کسی می‌کوشد از رابطه‌ای خارج شود یا بر نوعی اعتیاد فایق آید. یا می‌تواند به معنای شکل‌گیری نوعی اتحاد و پیوند یا دشمنی و جنگ باشد. دو نفر که از هم بیزارند، در موقعیتی خطیر، به توافقی جدید برای همکاری می‌رسند. پسری از یک دختر دعوت می‌کند که با هم بیرون بروند و دختر می‌پذیرد یا رد می‌کند. دو گانگستر با هم متحد می‌شوند تا سر رقیبی را زیر آب کنند. گروهی از اراذل و اوباش کلانتر را مجبور می‌کنند مردی را تسلیم آن‌ها کند. مایه و محتوای صحنه ـــ یا به‌اصطلاح «گوشت» آن ـــ مذاکره است برای رسیدن به توافقی جدید. و وقتی توافق انجام شد، صحنه به پایان رسیده است: نقطه.