کتاب «پناهگاه زمان» نوشته گئورگی گاسپادینف، نویسنده بلغاری و برنده جایزه بوکر بینالمللی ۲۰۲۳، رمانی است که تاریخ، نوستالژی و سیاست را در هم میآمیزد. داستان حول محور «گوستین» شکل میگیرد که در سوئیس مکانی به نام «کلینیک گذشته» بنا کرده است؛ هر طبقه از این ساختمان بازسازی دقیق یک دهه از گذشته است تا بیماران مبتلا به آلزایمر بتوانند در دهه محبوب خود زندگی کنند و خاطراتشان را بازیابند. اما این ایده بهزودی از محدوده درمان فراتر میرود و افراد سالم نیز برای فرار از اضطراب زندگی مدرن به آن پناه میبرند، تا جایی که کشورهای اروپایی با برگزاری همهپرسی جمعی تصمیم میگیرند به کدام دهه بازگردند. گاسپادینف با شوخطبعی و حسرتی که او را با میلان کوندرا مقایسه کردهاند، خواننده را به تأمل درباره خطرات نوستالژی سیاسی و اهمیت حافظه فرا میخواند.